Αναστασία Κοτανίδου

«Οι εντατικές δεν λειτουργούν με ρομπότ»

Η Αναστασία Κοτανίδου, η κορυφαία γιατρός, Διευθύντρια της Μονάδας Εντατικής Θεραπείας του «Ευαγγελισμού» και συντονίστρια των ΜΕΘ της χώρας, στην πρώτη γραμμή εν καιρώ πανδημίας, μιλά για τον διαρκή αγώνα ζωής και θανάτου μιας εντατικής -αγώνα που αντιμετωπίζει πάντα με αισιοδοξία. Αναπολεί τα ευτυχισμένα χρόνια στη Βουλγαρία όπου μεγάλωσε και σπούδασε ενώ εξηγεί πόσο δύσκολο είναι να αφοσιωθείς στην Ιατρική και στην οικογένειά σου ταυτόχρονα.

Αναστασία Κοτανίδου

Η σεμνότητα ως αρετή

Από τη Μία Κόλλια

 

Όταν ήρθε η ώρα να επιλέξει ειδίκευση και ενώ όλα έδειχναν πως θα έκανε μια καριέρα ως πνευμονολόγος, η Αναστασία Κοτανίδου ένιωσε πως θα βαριόταν πολύ ασχολούμενη με ένα «φύσα-ξεφύσα, βγάλε αναπνοή» και επειδή συμπτωματικά υπήρχε μια θέση στην εντατική που δεν είχε αναμονή σε ουρές για να τη διεκδικήσει (κάτι που δεν άντεχε ως ανυπόμονη) δοκίμασε εκεί την τύχη της. Και για τη δική μας τύχη, αυτό της άρεσε και την παρέσυρε σε ένα αέναο ταξίδι με τη ζωή, που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

 

Η Αναστασία  Κοτανίδου ξεκινά την αφήγηση της ζωής της από τη Σόφια όπου γεννήθηκε, μεγάλωσε, σπούδασε: χρόνια ευτυχισμένα στην κομμουνιστική Βουλγαρία, όπου δεν στερήθηκε κάτι. Εκεί βρέθηκε ο πατέρας της, ως πολιτικός πρόσφυγας. Εκεί γνώρισε τη νηπιαγωγό μητέρα της, εκεί θα ζήσουν διατηρώντας επαφές με την Ελλάδα και τον Πόντο, τόπο καταγωγής του πατέρα. Μόνο κατά τη διάρκεια της χούντας δεν θα φιλοξενούσαν φίλους ή συγγενείς, αναμένοντας με αγωνία ένα τηλεφώνημα. 

Η ιατρική ήταν ένα παιδικό όνειρο, ίσως και εκείνο του μπαμπά φαρμακοποιού που δεν ολοκλήρωσε το δικό του πάθος. Η αυστηρότητα και τα όρια της χώρας αλλά και της μητέρας, ενδεχομένως να συνέτειναν και στην ευκολία με την οποία ολοκλήρωσε τις σπουδές της αλλά και στην απόλυτη πειθαρχία και αφοσίωση που απαιτεί το επάγγελμά της και δη η εντατική. 

Δεν πρόκειται απλώς για έναν απολύτως αφοσιωμένο άνθρωπο στη δουλειά του. Είναι ένας άνθρωπος που αναζητούσε πάντα περισσότερη γνώση και πληροφορία, ένας άνθρωπος που ανταποκρινόταν με συνέπεια σε ό,τι αναλάμβανε. Ίσως εκεί να οφείλεται και η στενή σχέση που ανέπτυξε με τον περίφημο καθηγητή Δημήτρη Τριχόπουλο, τον οποίο γνώρισε κατά το ταξίδι της για fellowship στο νοσοκομείο John Hopkins της Βαλτιμόρης. 

Η Αναστασία Κοτανίδου ξεκίνησε τη σημαντική αυτή πορεία ως ειδικευόμενη Πνευμονολογίας στην Παθολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου Λοιμωδών Νόσων Αθηνών. Έκτοτε εργάζεται αδιάκοπα στον «Ευαγγελισμό», σήμερα ως διευθύντρια της Μονάδας Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) του νοσοκομείου αλλά και συντονίστρια όλων των ΜΕΘ της χώρας. Τον τίτλο εξειδίκευσης στην Εντατική Θεραπεία τον έλαβε το 1994 ενώ εκλέχθηκε διαδοχικά Λέκτορας (1996), Επίκουρη Καθηγήτρια (2002), Μόνιμη Επίκουρη Καθηγήτρια (2007) και Αναπληρώτρια  Καθηγήτρια (2009) της Πνευμονολογίας-Εντατικής Θεραπείας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών στην Κλινική Εντατικής Θεραπείας.

Η προσωπικότητα και η προσωπική ζωή

Στο νευραλγικό τομέα που επέλεξε, πολλά παίζουν σημαντικό ρόλο για την επιτυχία, ωστόσο εκείνη κρίνει ως πλέον καίριο προσόν και  χαρακτηριστικό του καλού γιατρού την παρατηρητικότητα και την κοινή λογική, που σου επιτρέπει να συνδυάζεις άμεσα και σωστά τα δεδομένα. Όλα αυτά ασφαλώς με την προϋπόθεση ότι ενημερώνεται διαρκώς και αδιαλείπτως για κάθε ιατρική εξέλιξη καθώς όπως ισχυρίζεται, η ιατρική εξελίσσεται τόσο γρήγορα που μέσα σε ελάχιστα χρόνια μπορεί να είσαι εκτός πραγματικότητας, αν δεν μελετάς καθημερινά τις προόδους που γίνονται παγκοσμίως. Οι απαιτήσεις είναι τόσες όταν είσαι ηγέτης στον χώρο σου, που δύσκολα μπορείς να απολαύσεις την οικογένειά σου όπως θα ήθελες. Ίσως και γι’ αυτό να μην επιθυμούσε η κόρη της να ακολουθήσει την ιατρική -κάτι το οποίο δεν πέτυχε, καθώς η Γαβριέλα διαπρέπει ως δερματολόγος στο Λονδίνο.

Με τον σύζυγό της, καθηγητή Φυσικής Αγωγής και επιχειρηματία, είναι παντρεμένοι εδώ και περίπου σαράντα χρόνια. Άλλωστε, όπως όλοι οι αφοσιωμένοι και επιτυχημένοι άνθρωποι, επιβεβαιώνει και η ίδια πως χωρίς μία ήρεμη και ισορροπημένη ζωή, δεν μπορείς  να φθάσεις στον στόχο σου και στην επιτυχία, που στη δική της περίπτωση είναι και τόσο -κυριολεκτικά- ζωτικής υπόθεσης. Η ειλικρίνεια με την οποία αυτοσαρκάζεται και κρίνει τον εαυτό της είναι αφοπλιστική, αφού ομολογεί πως μετά από δύσκολες ημέρες στη δουλειά της, κάπως θα πρέπει και εκείνη να ξεσπάσει. Οπότε, ρωτά τον άνδρα της, «να πάω για τρέξιμο ή να τσακωθούμε;». Εύκολα υποθέτουμε πως συχνά κερδίζει το τρέξιμο. Και το τρέξιμο τυχαίο δεν είναι, αφού αυτή η γυναίκα τρελαίνεται για εκδρομές. Αλλά και κινηματογράφο. Και… ιατρικές τηλεοπτικές σειρές! 

Στην εντατική: ένας αγώνας ζωής και θανάτου

Η Αναστασία Κοτανίδου έχει κυριολεκτικά ζήσει τη ζωή της μέσα στον «Ευαγγελισμό» και χιλιάδες ώρες μέσα στην Εντατική να μάχεται για να σώσει κάποιον. Ομολογεί ότι αυτό που τη λυγίζει είναι να χάνει έναν ασθενή για τον οποίο είχε ελπίδες ότι θα τα καταφέρει. Ιδίως όταν αυτός ο ασθενής είναι ένας νέος άνθρωπος, πόσω μάλλον παιδί. 

Καταρρίπτει τον μύθο της παντοδυναμίας του γιατρού ενώ θεωρεί ότι ο απείθαρχος, καχύποπτος Έλληνας έχει ανταποκριθεί καλά στον καιρό της πανδημίας, που μας «σύστησε» τους ανθρώπους που δουλεύουν ακούραστα στην Εντατική καθώς αναγνωρίστηκε η προσφορά και ο κόπος τους. Με κάποιο παράπονο, υπογραμμίζει πως νιώθει ότι ο περισσότερος κόσμος μοιάζει να πίστευε πως οι εντατικές λειτουργούσαν με ρομπότ και όχι με ανθρώπους, ενώ τώρα με τον κορωνοϊό αντιλήφθηκαν τι γίνεται πίσω από εκείνες τις πόρτες που δεν μπορείς να ανοίξεις. 

Έχει περιθάλψει τον καθηγητή Κρεμαστινό, τον οποίο θεωρεί έναν από τους μεγάλους δασκάλους στην ιατρική κοινότητα της χώρας, τον Οδυσσέα Ελύτη, τον αρχιεπίσκοπο Αλβανίας αλλά και τον αρχιεπίσκοπο Αθηνών.